1. Eerst tot tien tellen
    Je actie moet een keuze zijn: geen reflex. Even nadenken dus, voordat je op een lastige leerling reageert.
     
  2. Neem een time-out
    Wanneer de orde in de klas verstoord is en je alleen nog maar vervalt in oerreflexen, neem dan even een korte pauze. Loop naar de stoel voor in de klas en leun er even op. Concentreer je heel even op iets anders. Als de aandacht even is afgeleid, kun je je weer concentreren op het herstellen van de orde.
     
  3. Gebruik spanningsbrekers
    Als een conflict dreigt te escaleren of al is geëscaleerd, doe dan iets geks. Maak een grap, zeg bijvoorbeeld dat iedereen even met zijn handen moet wapperen. Hoe je het ook doet: leid de aandacht even af. Afleiding haalt de druk van de ketel.
     
  4. Let op je lichaamstaal
    Rood worden, een hogere stem, gespannen spieren, driftig wijzen en wild gebaren maar ook sarcastische opmerkingen – het zijn allemaal uitingen van woede en onmacht. Probeer je gedrag en je lichaam niet door woede te laten leiden. Laat merken dat je wil luisteren. Maak oogcontact, knik af en toe en maak instemmende geluiden.
     
  5. Gebruik de zacht-hard methode
    Wees duidelijk over de regels, maar reageer met begrip voor de persoon. Leg niet meteen een straf op, maar geef de leerling ruimte z’n gedrag te veranderen. Bespreek het gedrag altijd achteraf en kijk dan samen wat er nodig is om het in de toekomst te herstellen.
     
  6. Vat het niet persoonlijk op
    Vat het op als ‘het hart luchten’ als een leerling boze woorden gebruikt.
     
  7. Stel duidelijke grenzen aan onacceptabel gedrag
    Helpt dit niet en komt de leerling toch dreigend op je af, probeer dan geen agressieve of uitdagende houding aan te nemen. Probeer in plaats daarvan ontspannen te blijven.
     
  8. Pas op voor het weapon focussyndroom
    Als er een wapen in het spel is, probeer dan de persoon en omgeving achter het Wapen te zien. Probeer het overzicht te behouden. Verlies het contact met de aanvaller niet en blijf aandacht aan hem besteden. Leerlingen trekken niet zomaar een wapen, ze willen er meestal iets mee bereiken.
     
  9. Besef dat je ook maar een mens bent
    Moeilijke klassen zullen er altijd blijven en over sommige situaties heb je geen controle meer. De klas uitlopen is dan geen slechte oplossing. Maar dan wel met opgeheven hoofd en zeg bijvoorbeeld: ‘Ik ben hier klaar mee, deze situatie is niet op te lossen, ik ga nu weg.’ Laat het hier niet bij, onderneem acties om dit verder op te lossen. Haal de rector of overleg op school. Praat ook met andere leraren: hoe pakken zij moeilijke leerlingen aan?
     
  10. Leer zelfverdedigingstechnieken
    Voorkomen is altijd beter dan genezen, maar je wordt op deze manier geconfronteerd met je eigen angstscenario’s. Wat als iemand me bij mijn keel vastgrijpt? Dankzij een zelfverdedigingscursus weet je hoe je dat kunt afweren.