De Actis monitor en het onderzoek naar de koplopers van IVA laten zien wat leraren zeggen over passend onderwijs :
- onbekend met passend onderwijs;
- geen concreet beeld van wat de invoering van Passend onderwijs voor de eigen dagelijkse praktijk zal betekenen;
- onzekerheid over eigen kunnen;
- gevreesd gebrek aan ondersteuning in de klas;
- verwachte taakverzwaring;
- vrees voor algemene niveauverlaging.
Uit deze knelpunten ten aanzien van de toerusting voor en taakuitvoering van leerkrachten zijn concrete professionaliseringsdoelen af te leiden. Hierbij is het van belang leerkrachten zelf meer sturingsmogelijkheden te geven om deze - door leerkrachten genoemde - knelpunten aan te kunnen pakken.
Wij hebben een samenhangend aanbod ontwikkeld waarvan het unieke karakter is dat uitgegaan wordt van de drijfveren van de leraar en niet vanuit het probleem in de klas of de stoornis van de leerling.
De leraren krijgen zelf meer sturingsmogelijkheden door een proces te organiseren met als doel de bekendheid met passend onderwijs te verbeteren en hen een helder beeld te helpen ontwikkelen wat de invoering van passend onderwijs voor hen voor de eigen dagelijkse praktijk concreet betekent (knelpunt 1 en 2). Mogelijke professionaliseringsactiviteiten zijn:
- dialoog bijeenkomsten organiseren met waarderende aanpak
- keukentafels en klompendansen
- workshop krachtenspel
- waarderend onderzoek
- advisering op interne communicatiestructuren (terugkoppeling, informeren, doorverwijzen).
- Train-de-trainer sessies
- Organiseren leergroepen en intervisie
- Kruip in de huid van …
De zekerheid over het eigen kunnen van leraren vergroten (knelpunt 3) door:
- pedagogisch-didactische begeleidingstrajecten waarbij leraren de omslag kunnen gaan maken van signaleren naar handelingsplan naar begeleiden. Extra aandachtspunt in deze PD-trajecten zijn: differentiëren, didactiek en klassenmanagement.
- maatwerk training omgaan met verschillen
- systemisch leren kijken
- teamleiders en mentoren: trainingen m.b.t. gespreksvoering met ouders, waarbij expertise over regelgeving vanuit casuïstiek wordt ingebracht. Voeren van gesprekken met leerlingen met specifieke stoornissen. Gebruik maken van leerlingacteurs.
- teamleiders: vergadertechnieken rondom leerlingbespreking en rapportvergaderingen, specifiek gericht op zorgleerlingen. Focus ligt nu op zorgproblematiek en gedragsstoornissen, die moeten worden omgezet naar focus op efficiënt vormgeven van handelingsplannen en werken in de praktijk.
- mentortrainingen: leerlingen in hun kracht zetten
- docent vaardiger maken in het handelen voor de klas in combinatie met onderzoeken van persoonlijke drijfveren van de docent of mentor als mens.
- training omgaan met de leerling van deze tijd
- ontwikkelen van en trainen in de VIPmethode
- No Blame approach
- peer mediation
Leraren ondersteunen in de klas (knelpunt 4) door middel van:
- Oplossingsgericht coachen en begeleiden
- Video-interactiebegeleiding en coaching, de docent als begeleider en de mentor als coach (individueel of in maatjesvorm)
- Lesbezoek
- Job-aids
Leraren ondersteunen bij gevreesde taakverzwaring (knelpunt 5) door middel van:
- Samenwerken met een onderwijs-assistent en specialisten
-
Time-management
Leraren ondersteunen bij gevreesde algemene niveauverlaging (knelpunt 6):
- Intervisie
- Bespreken van cases
De overheid stelt als randvoorwaarde dat zorg meetbare effecten moet opleveren. Dit betekent dat er meer aandacht voor de effecten van de aangeboden zorg op scholen moet zijn. Dit kan met behulp van flankerend onderzoek. Dit houdt in dat door middel van actieonderzoek de interventies continu geëvalueerd worden. Concreet:
- management tool om besturen en directies inzicht te geven in waar hun lerarenteams staan en wat er nodig is om hen meer deskundig te maken (werken met voor- en nametingen)
- experimenteren met controlegroepen
- uitvoeren van actieonderzoek
- de lector kijkt mee
Op deze wijze werken wij gezamenlijk aan onderwijs dat past bij de leerlingen en hun leraren.
